آشکارساز دود

ابزاری است که برای حس کردن و آشکارسازی دود به ویژه در سیستم های اعلام حریق یا اطفا حریق به کار می رود. برخی از آشکارسازهای دودی که معمولاً در سیستم های اعلام و اطفا حریق صنعتی، تجاری یا مکان های پر رفت و آمد مسکونی نصب می شود، پس از آشکارسازی دود یا آتش یک سیستم اعلام خطر یا سیستم خودکار اطفا حریق را فعال می‌کند یا سیگنال خطر را به مراکز آتش نشانی می فرستد. اما آشکارسازهای معمولی و خانگی معمولاً تنها یک زنگ خطر شنیداری یا نشانه های نوری دیداری از خود دستگاه آشکارساز ایجاد می‌کنند.

انواع آشکارساز دود

آشکارسازهای دودی در انواع مختلفی نظیر نوع نقطه ای (که خود به دو نوع نوری و یونیزاسیون تقسیم می شوند)، نوع خطی (که در بازار با نام بیم دتکتور نیز شناخته می شود) و نوع مکنده هوا (و یا نمونه بردار هوا) وجود دارند که هر یک برای کاربری خاص خود مناسب می باشند.

آشکارساز نوری

با استفاده از یک حسگر نوری و با ارسال علایم نوری به یک گیرنده (که درون خود حسگر است) میزان تغییر و کاهش نور رسیده را اندازه‌گیری می‌کند و اگر تغییر آشکاری در میزان نور دریافتی مشاهده شود، آن را به حریق تعبیر می کند. برای فضاهای بزرگ و باز آشکارساز دود باریکه نوری مناسب تر است. آشکارسازهای نوری برای تشخیص دودهای دارای ذرات درشت نسبت به آشکارسازهای یونیزاسیون مناسب‌ ترند.

فاصله عملکرد سنسور القایی

قسمت های تشکیل دهنده آشکارساز نوری در شکل بالا عبارت است از:

  1. محفظه نوری
  2. رویه
  3. قاب
  4. فوتو دیود
  5. ال ای دی فرو سرخ

(نمای داخلی یک آشکارساز نوری)

آشکارساز یونیزاسیون

شامل دو صفحه نزدیک به هم (الکترودها) هستند و از هوای محیط به عنوان الکترولیت استفاده می‌کنند. چنانچه تغییر ناگهانی در غلظت هوای محیط روی دهد، حسگر آن را به حریق تعبیر می‌کند. حسگرهای یونیزاسیون، حاوی مقادیر کمی مواد رادیواکتیو بوده (برای یونیزه کردن ذرات موجود در هوای اطراف الکترودها) و برای همین عمر دائمی ندارند. ماده رادیواکتیو مورد استفاده امریسیم ۲۴۱ است.

در شکل بالا محفظه حاوی عنصر پرتوزای امریسیم که جهت استفاده در آشکار ساز دود به کار می رود را مشاهده می کنید.
در این آشکارسازها ذرات کوچک موجود در دود موجب کاهش جریان الکتریکی درون آشکارساز می شود. این نوع آشکارسازها برای تشخیص دودهای دارای ذرات بسیار ریز مناسب اند.

آشکارساز نمونه گیر

این آشکارسازها قادر به آشکارسازی ذرات میکروسکوپی دود موجود در هوا با کشیدن هوا از طریق روزنه هایی که روی لوله های متصل به حسگر وجود دارد، هستند.

آشکارساز دودی خطی

این نوع آشکارساز که در بازار با نام آشکارساز بیم یا بیم دتکتور نیز شناخته می شود، معمولاً برای استفاده در فضاهای وسیع نظیر انبارها، سوله ها، لابی فروشگاه های بزرگ، مساجد، کلیسا و سایر فضاهایی که دارای ابعاد بزرگ و ارتفاع بلند هستند. این نوع آشکارسازها در دو نوع انعکاسی و فرستنده – گیرنده وجود دارند.